Bữa ăn tưởng lành mạnh nhưng làm đường tăng âm thầm 🧩 Vì sao điều này xảy ra? Đường huyết sau ăn phụ thuộc vào: • Tốc độ hấp thu carbohydrate • Tổng lượng carb trong bữa • Sự kết hợp giữa carb – protein – chất béo – chất xơ • Dạng chế biến (nguyên hạt vs xay ép) Một món ăn có thể “healthy” về mặt hình ảnh, nhưng vẫn gây tăng đường mạnh nếu: ✔ Carb hấp thu nhanh ✔ Ít chất xơ ✔ Thiếu protein ✔ Bị xay/ép/mịn hóa 🍽 Những bữa ăn tưởng lành mạnh nhưng dễ làm đường tăng 1️⃣ Nước ép trái cây tươi Vấn đề: • Mất gần hết chất xơ • Đường hấp thu cực nhanh • 1 ly nước ép = nhiều quả trái cây Ví dụ: 1 ly nước cam ≈ 3–4 quả cam → lượng đường không hề nhỏ. 📚 Nghiên cứu cho thấy trái cây nguyên quả làm tăng đường chậm hơn đáng kể so với nước ép (ADA). 2️⃣ Granola + sữa chua Granola thường chứa: • Yến mạch cán mỏng • Mật ong / siro / đường nâu • Trái cây sấy 👉 Carb cô đặc + đường thêm + ít protein ➡ Rất dễ tăng đường nếu khẩu phần lớn. 3️⃣ Bánh mì nguyên cám Nghe “nguyên cám” rất tốt, nhưng: • Vẫn là tinh bột nghiền mịn • Chỉ số đường huyết vẫn cao nếu ăn nhiều • Dễ ăn nhanh → hấp thu nhanh 4️⃣ Trái cây sấy (nho khô, chà là…) Nguy hiểm vì: • Đường cô đặc • Rất ít nước • Dễ ăn quá tay 👉 Một nắm nhỏ có thể bằng vài quả tươi. 5️⃣ Smoothie / sinh tố xay mịn Dù dùng trái cây + hạt + sữa: • Cấu trúc bị phá vỡ • Carb hấp thu nhanh hơn nhai nguyên quả ➡ Ít gây no, dễ tăng đường.

💧Bù dịch trong viêm tuỵ cấp: từ “nguyên lý” đến “đặt tay làm” ở khoa Cấp cứu 1) Lý thuyết cốt lõi (nhưng phải nhớ như phản xạ) Viêm tuỵ cấp làm tăng tính thấm mao mạch + thoát dịch khoang 3 → “mất dịch” dù bệnh nhân chưa hề nôn nhiều. Hậu quả không phải chỉ là tụt HA, mà là giảm tưới máu tụy và tạng, tăng nguy cơ hoại tử, suy thận, suy hô hấp. Vì vậy mục tiêu bù dịch không phải “truyền cho đủ”, mà là: • khôi phục tưới máu (tụy + thận + mô) • giảm nguy cơ hoại tử • tránh bù quá tay → phù phổi/ARDS, tăng áp lực ổ bụng, tràn dịch… 👉 Chìa khoá: early + guided (sớm và có đích theo dõi). ⸻ 2) Thực hành lâm sàng: “đến bệnh nhân là làm gì trước?” Bước 1 — Đánh giá nhanh có cần bolus không Bolus nếu có ≥1 dấu hiệu giảm tưới máu: • HA thấp / MAP < 65, mạch nhanh, CRT kéo dài, lạnh đầu chi • thiểu niệu (<0.5 mL/kg/giờ) • lactate tăng, cô đặc máu (Hct cao/tăng), BUN tăng (nếu có) Bước 2 — Chọn dịch Ưu tiên dịch tinh thể đẳng trương, thường dùng Ringer lactate (nhiều nơi ưu tiên vì ít gây toan tăng Cl hơn NaCl 0.9%). (Nếu nơi bạn đang trực quy định khác, cứ theo phác đồ bệnh viện.) ⸻ 3) “Công thức ra y lệnh” (đơn giản hoá để ai cũng làm được) A. Tính bolus nhanh ✅ Bolus 10 mL/kg khi giảm thể tích/giảm tưới máu • Thể tích bolus (mL) = 10 × cân nặng (kg) • Ví dụ 70 kg → 700 mL Bạn muốn truyền trong 1 giờ hay 2 giờ tuỳ mức độ sốc và theo dõi. Tính tốc độ mL/giờ • Nếu 700 mL trong 2 giờ → 350 mL/giờ • Nếu 700 mL trong 1 giờ → 700 mL/giờ B. Tính giọt/phút (gtt/phút) theo dây truyền Công thức chuẩn: • gtt/phút = (mL/giờ × hệ số giọt) / 60 Trong đó hệ số giọt: • Dây thường: 20 gtt/mL (hay gặp) • Dây vi giọt: 60 gtt/mL Ví dụ (dây 20 gtt/mL): • 350 mL/giờ → gtt/phút = (350 × 20) / 60 = 7000 / 60 ≈ 117 gtt/phút • 150 mL/giờ → (150×20)/60 = 3000/60 = 50 gtt/phút Mẹo nhớ nhanh (dây 20 gtt/mL): • gtt/phút ≈ mL/giờ ÷ 3 (350/3 ≈ 117; 150/3 = 50) ⸻ 4) Sau bolus: duy trì như thế nào? Sau khi qua pha “cấp cứu tưới máu”, chuyển sang duy trì có theo dõi (không “treo dịch cho yên tâm”). Một khung hay dùng: • 1–1.5 mL/kg/giờ (tuỳ nguy cơ quá tải và đáp ứng) Ví dụ 70 kg, chọn 1.2 mL/kg/giờ: • 70 × 1.2 = 84 mL/giờ • dây 20: gtt/phút = (84×20)/60 = 1680/60 = 28 gtt/phút ⸻ 5) Theo dõi đích (đây là phần “đưa lý thuyết vào thực tế”) Bạn không theo dõi thì bù dịch = “niềm tin”. Các đích dễ dùng nhất ở khoa: • Nước tiểu ≥ 0.5 mL/kg/giờ • mạch/HA/MAP cải thiện, CRT ngắn lại, ấm chi • Hct không tăng thêm (đừng để cô đặc hơn) • lactate giảm (nếu có) • theo dõi dấu quá tải: ran ẩm, SpO₂ giảm, phù, X-quang/siêu âm phổi B-lines (nếu bạn có) 👉 Nếu bệnh nhân bắt đầu khó thở / SpO₂ tụt / ran ẩm tăng: nghĩ “đã bù quá tay”, phải giảm tốc, đánh giá lại. ⸻ 6) Câu kết “đúng vibe” Bù dịch trong viêm tuỵ cấp không phải một dòng y lệnh. Nó là một cuộc cân bằng giữa cứu tưới máu và tránh quá tải. Người giỏi không phải người truyền nhiều — mà là người biết truyền đúng và biết dừng đúng. Hãy cầu nguyện!

Cảnh báo những món ăn ngày tết gây tăng đường huyết ⚠️ Nho khô – “viên đường cô đặc” Vì sao dễ làm tăng đường huyết? • Khi sấy khô, nước bị loại bỏ, đường tự nhiên bị cô đặc lại • 100g nho tươi ≈ 15–18g carb • 100g nho khô ≈ 75–80g carb 👉 Một nắm nhỏ nho khô có thể tương đương 2–3 bát cơm về lượng đường hấp thu nhanh Chỉ số đường huyết (GI): trung bình – cao Nhưng nguy hiểm hơn là tải lượng đường huyết (GL) rất lớn vì mật độ đường cao. Nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy: Trái cây khô có thể làm đường huyết sau ăn tăng nhanh hơn so với trái cây tươi cùng khối lượng. ⚠️ Trái cây sấy – ngọt hơn bạn tưởng Những hiểu lầm phổ biến: ❌ “Không thêm đường nên ăn thoải mái” ❌ “Là trái cây nên tốt cho sức khỏe” Thực tế: • Sấy khô = mất nước = đường cô đặc • Ăn rất dễ quá tay vì: • Nhỏ, nhẹ • Không tạo cảm giác no • Ngọt dễ gây “nghiện vị” Ví dụ: • 1 quả xoài tươi → khó ăn nhiều • Nhưng xoài sấy → có thể ăn liên tục cả túi ⚠️ Nguy cơ với người tiểu đường Ăn nhiều nho khô & quả sấy có thể: • 📈 Tăng đường huyết sau ăn • 📈 Tăng HbA1c nếu lặp lại nhiều ngày • 🧬 Làm nặng thêm kháng insulin • 🫀 Tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nếu đường huyết dao động lớn Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) khuyến nghị: Người tiểu đường cần đặc biệt chú ý khẩu phần carbohydrate cô đặc, bao gồm trái cây khô. ✅ Nếu vẫn muốn ăn ngày Tết, hãy nhớ: ✔ Chỉ ăn lượng rất nhỏ ✔ Ăn sau bữa chính, không ăn lúc đói ✔ Kết hợp cùng: • Protein (hạt, sữa, đậu) • Chất béo tốt (óc chó, hạnh nhân) • Chất xơ (rau) ✔ Theo dõi đường huyết sau ăn 1–2 giờ

Lộ trình 4 bước tăng cân cho người tiểu đường gầy lâu năm 🔹 BƯỚC 1: Phục hồi hệ tiêu hoá (NỀN TẢNG BẮT BUỘC) Việc cần làm • Ăn chậm, nhai kỹ • Giảm thực phẩm gây kích ứng: đồ chiên, sữa động vật, tinh bột tinh luyện • Bổ sung: • Enzyme tiêu hoá (đặc biệt protease – lipase) • Lợi khuẩn đa chủng (≥5 tỷ CFU/ngày) Điểm kiểm tra • Đi tiêu đều mỗi ngày • Hết đầy bụng, chướng hơi • Ăn xong không mệt Nếu còn táo bón hay đầy bụng → chưa được phép nghĩ tới tăng cân 🔹 BƯỚC 2: Làm sạch & phục hồi gan – trung tâm chuyển hoá Vì sao gan quan trọng? • Gan quyết định: 👉 Dùng glucose hay thải bỏ 👉 Dự trữ hay phá huỷ năng lượng Gan nhiễm mỡ – gan quá tải → cơ thể không cho phép tăng cân. Việc cần làm • Ngủ trước 23h • Uống đủ nước 30–35 ml/kg • Ưu tiên thảo dược hỗ trợ gan: actiso, kế sữa, nhân sâm liều thấp • Tránh ăn khuya Điểm kiểm tra • Men gan cải thiện • Da bớt sạm • Buổi sáng nhẹ người, không mệt 🔹 BƯỚC 3: Ăn đúng để tăng CƠ, không tăng mỡ Nguyên tắc dinh dưỡng • 5–6 bữa/ngày • Ưu tiên: • Protein dễ hấp thu: đậu, trứng, cá, đạm thực vật đã xử lý enzyme • Chất béo tốt: olive, bơ, omega-3 • Tinh bột chậm: khoai, yến mạch, gạo lứt ngâm nấu kỹ Tỉ lệ gợi ý • Đạm: 1.2–1.5 g/kg/ngày • Lipid: 25–30% năng lượng • Carb: 50- 60% năng lượng kiểm soát theo đường huyết sau ăn Điểm kiểm tra • Đường huyết sau ăn < 10 mmol/L • Cân tăng chậm 0.5–1 kg/tháng • Người khoẻ, không mệt 🔹 BƯỚC 4: Vận động kích hoạt cơ – không đốt năng lượng quá mức Nên • Đi bộ chậm • Tập kháng lực nhẹ 15–20 phút/ngày Không nên • Cardio nặng • Nhịn ăn sau tập 👉 Mục tiêu: giữ cơ – không đốt năng lượng

Omega-3 và tế bào: Cách chất béo tốt giúp insulin hoạt động hiệu quả hơn 1️⃣ Insulin hoạt động ở đâu? Insulin không “đi vào tế bào” để kéo glucose vào trong. Thực tế, insulin gắn lên thụ thể trên màng tế bào → kích hoạt chuỗi tín hiệu nội bào → huy động kênh vận chuyển GLUT4 → glucose mới được đưa vào tế bào. 👉 Nếu màng tế bào kém linh hoạt hoặc tín hiệu viêm cao → đáp ứng insulin suy giảm → kháng insulin. 2️⃣ Omega-3 ảnh hưởng đến màng tế bào như thế nào? Omega-3 (đặc biệt là EPA & DHA) được tích hợp vào lớp phospholipid của màng tế bào. Tác động chính: ✔ Tăng độ linh hoạt màng tế bào (membrane fluidity) ✔ Cải thiện chức năng thụ thể insulin ✔ Giảm phản ứng viêm mức độ thấp (low-grade inflammation) ✔ Ổn định tín hiệu nội bào liên quan đến chuyển hóa glucose 📚 Nghiên cứu trên The Journal of Lipid Research và Diabetes Care cho thấy: Tỷ lệ Omega-3 cao hơn trong màng tế bào có liên quan đến độ nhạy insulin tốt hơn. 3️⃣ Viêm & kháng insulin – mối liên hệ quan trọng Ở người tiểu đường type 2, cơ thể thường tồn tại tình trạng: ⚠ Viêm âm thầm kéo dài ⚠ Cytokine viêm cản trở tín hiệu insulin ⚠ Tế bào “nghe kém” tín hiệu insulin Omega-3 giúp: ✔ Giảm sản xuất các chất gây viêm (TNF-α, IL-6…) ✔ Tăng tạo resolvin & protectin (chất chống viêm nội sinh) ✔ Từ đó cải thiện đáp ứng insulin 📚 ADA & nhiều phân tích tổng hợp ghi nhận Omega-3 giúp giảm triglyceride, hỗ trợ tim mạch – yếu tố cực kỳ quan trọng với người tiểu đường. 4️⃣ Omega-3 còn hỗ trợ gì thêm cho người tiểu đường? ✔ Giảm triglyceride máu ✔ Hỗ trợ chức năng nội mô mạch máu ✔ Bảo vệ tim mạch ✔ Có thể hỗ trợ gan nhiễm mỡ ✔ Hỗ trợ não bộ & thần kinh 5️⃣ Nguồn Omega-3 tốt Nguồn EPA & DHA (hiệu quả sinh học cao): 🐟 Cá béo: cá hồi, cá thu, cá mòi 🐟 Dầu cá tinh khiết Nguồn ALA (thực vật, cần chuyển hóa): 🌱 Hạt lanh 🌱 Hạt chia 🌱 Óc chó 👉 Người ăn chay nên lưu ý: chuyển ALA → EPA/DHA khá thấp → có thể cân nhắc dầu tảo. #introductions

Loạt bài: Định hướng nghề nghiệp cho con Bài 1: nhìn nhận xu hướng Gần Tết, có dịp tâm sự hàn huyên với mấy người bạn về định hướng cho con, tôi có thấy chủ đề này được nhiều ba mẹ quan tâm nên tôi cũng tiện đây chia sẻ luôn. Trước khi nói về chúng ta, hãy xem giới siêu giàu và giới hơi giàu đang làm gì. Có một lời nguyền mà giới siêu giàu rất sợ, đó là 90% tài sản sẽ biến mất ở thế hệ thứ 3. Để tránh vết xe đổ, họ đã làm như sau: - Thời kì trước 1980: Học việc (Apprenticeship). Con cái được đưa vào xưởng sản xuất hoặc cửa hàng từ khi còn rất nhỏ (12-15 tuổi). Họ phải làm những việc nặng nhọc nhất như quét dọn, đóng gói trước khi được phép quản lý một quầy hàng hoặc một phân xưởng nhỏ. - Thời kì 1980-2010: Dự án phụ. Trong bối cảnh bùng nổ của ngành tài chính và công nghệ. Cha mẹ cho phép con cái mở một chi nhánh mới ở nước ngoài hoặc quản lý một dòng sản phẩm hoàn toàn mới trong hệ sinh thái gia đình.Ví dụ: Thay vì quản lý mảng bán lẻ truyền thống, người con có thể được giao trọng trách xây dựng mảng "Thương mại điện tử" (e-commerce) sơ khai của tập đoàn vào những năm 90. - Giai đoạn 2010 - nay: Khởi nghiệp nội bộ Intrapreneurship. Họ nhận ra rằng nếu không để con cái "khởi nghiệp nội bộ" trong mảng AI hay Tech, thì các đối thủ bên ngoài cũng sẽ làm điều đó và xóa sổ gia tộc. Vì vậy, các gia đình thành lập các Family Venture Funds (Quỹ mạo hiểm gia đình). Họ không bắt con làm việc trong mảng kinh doanh cốt lõi nữa mà đầu tư để con mở các startup có khả năng "disrupt" chính ngành nghề của cha mẹ. Giới hơi giàu, có thể dễ hình dung hơn vì ở Việt Nam không khó để tìm ra. Đó là các gia đình mà ba mẹ sinh năm 5x-6x-7x, học giỏi chăm chỉ vượt khó, kinh doanh thành công, tạo được một doanh nghiệp tốt. Con đường sự nghiệp của con cái thường là 8x-9x sẽ là: du học tại một trường đại học thật tốt -> ra trường vào công ty thực tập 1-3 năm -> sau đó được thăng chức chóng mặt lên tới CEO. Tuy nhiên, trong một thế giới đầy biến động vì AI, ngay cả giới siêu giàu cũng đang bắt đầu cảm thấy bất an trước tương lai nghề nghiệp của con cái. Đặc biệt, các bậc phụ huynh làm việc trong ngành công nghệ đang lo ngại rằng các kỹ năng lập trình hay phân tích dữ liệu cơ bản sẽ bị AI thay thế hoàn toàn. Họ bắt đầu hướng con cái sang các ngành đòi hỏi sự sáng tạo thuần túy, tư duy phản biện hoặc các công việc "thủ công cao cấp" mà robot khó thay thế. Chính xác hơn, họ đang định hướng con theo mô hình: Nền tảng Nhân văn + Công cụ Công nghệ. Chúng ta thì sao? Nên định hướng nào cho con cái của mình. Nếu bỏ qua những ngày xưa cũ, khi mà “Nhất Y, nhì Dược, tạm được Bách khoa, sư phạm đi ra, nông nghiệp đi vào, địa chất đi đào..”, chỉ đếm những ngành gọi là xu hướng, thì trước những năm 2000, ngành Tài chính Ngân hàng là sang chảnh và thơm nhất. Từ 2000 đến 2020-2020+, là 20 năm thăng hoa của ngành IT - công nghệ thông tin (lập trình phần mềm, hệ thống nhúng, game…). Một hai năm gần đây thì ngành này đang bị khủng hoảng vì AI ngày càng rõ nét. Nhu cầu tuyển senior developer giảm 40% (nghĩa là trước đây cần tuyển 10 thì giờ chỉ tuyển 6), nhu cầu tuyển junior developer giảm 70% (nghĩa là trước đây cần 10 giờ chỉ tuyển 3). Xu hướng ngành IT đang bị lung lay dữ dội. Đón đọc Bài 2: Vậy tóm lại thì ngành nào ngon nhất?

🏋️ Chấn thương phổ biến trong thể thao 🤾 Cuốn sách vô cùng HOTT mà các bác sĩ, huấn luyện viên, vận động viên, người tập luyện thể thao....KHÔNG NÊN BỎ QUA ✅ 260+ hình ảnh giải phẫu chấn thương thể thao chi tiết ✅ Phân chia theo từng vùng cơ thể với màu sắc đặc trưng, dễ nhận biết, ghi nhớ ✅ Mỗi chấn thương được trình bày đầy đủ gồm: giải phẫu, sinh lý, nguyên nhân, triệu chứng, xử lý ban đầu, phục hồi dài hạn, bài tập phục hồi chức năng... ✅ Kiến thức cô đọng, súc tích với ngôn ngữ trình bày dễ hiểu, bố cục khoa học, minh họa trực quan Lợi ích mà bạn đọc sẽ nhận được khi sở hữu và nghiên cứu kiến thức trong cuốn này là: ⚡️ Hiểu rõ cấu trúc và cơ chế chấn thương: nắm được cách cơ, khớp và dây chằng bị ảnh hưởng khi vận động hoặc chấn thương. ⚡️ Hỗ trợ phục hồi sau chấn thương: các bài tập và quy trình giúp hồi phục đúng cách, tránh tái phát. ⚡️ Tăng kiến thức giải phẫu và vận động: hiểu sâu hơn về cơ thể để tập luyện thông minh và an toàn hơn. 17 chương, 241 trang kiến thức trong cuốn sách này sẽ mang lại cho bạn những kiến thức cực kỳ hữu ích 💯 để áp dụng trong công việc chuyên môn hay việc luyện tập thường ngày của bạn. 👉 Hãy nhanh tay inbox shop để sở hữu cho mình 1 cuốn nhé

Vảy nến không “tự dưng nặng lên” – vì sao cứ đến mùa là bệnh lại tái phát? Bà con thân mến, rất nhiều người bị vảy nến chia sẻ với bác sĩ Lan rằng: “Bệnh đang yên yên, tự nhiên đến mùa lạnh hoặc giao mùa lại bùng lên”, “Có lúc da gần như ổn, nhưng cứ đổi thời tiết là bong vảy, đỏ rát trở lại”. Điều này khiến bà con lo lắng và nghĩ rằng bệnh thất thường, khó kiểm soát. Nhưng theo y học cổ truyền, vảy nến tái phát theo mùa không phải là ngẫu nhiên, mà là hệ quả tất yếu của sự mất cân bằng bên trong cơ thể gặp tác động của thiên khí bên ngoài. 1. Đông y nhìn vảy nến là bệnh của huyết và tạng phủ, không chỉ của da Trong y học cổ truyền, da được nuôi dưỡng bởi khí và huyết, chịu sự chi phối trực tiếp của các tạng: - Can: tàng huyết, điều tiết khí - Tỳ: sinh khí huyết, vận hóa tân dịch - Thận: gốc của âm huyết và sức bền của cơ thể Vảy nến thường liên quan đến các rối loạn: - Huyết nhiệt: huyết nóng, da đỏ, viêm, bong vảy nhanh - Huyết táo: huyết khô, thiếu tân dịch, da khô dày, bong vảy trắng - Huyết ứ: huyết lưu thông kém, tổn thương lâu lành, tái phát dai dẳng - Khi huyết chưa được điều hòa, da chỉ là nơi biểu hiện ra ngoài. Bệnh có thể tạm lắng, nhưng gốc vẫn còn đó. 2. Vai trò của “thiên khí” – vì sao đổi mùa là bệnh bùng lên? Đông y rất coi trọng mối liên hệ giữa con người và tự nhiên. Mỗi mùa mang một loại khí khác nhau, tác động trực tiếp lên cơ thể. - Mùa lạnh: phong hàn thịnh Lạnh làm huyết co rút, tân dịch hao tổn → da khô, nứt, bong vảy nhiều hơn Người có huyết táo, tỳ hư càng dễ tái phát - Mùa nóng: thử nhiệt, thấp nhiệt Nhiệt làm huyết động mạnh → da đỏ, viêm, rát, ngứa Người có huyết nhiệt, can uất thường nặng lên rõ - Giao mùa: phong tà dễ xâm nhập Cơ thể chưa kịp thích nghi → khí huyết rối loạn → bệnh bùng phát 👉 Như vậy, mùa chỉ là yếu tố kích hoạt, còn gốc vẫn nằm ở bên trong cơ thể bà con. 3. Vì sao cùng một thời tiết, có người tái phát, có người không? Điều này phụ thuộc vào: - Nền khí huyết mạnh hay yếu - Tạng phủ có cân bằng hay không - Bệnh đã được điều trị đến gốc hay mới xử lý phần ngọn Người có can huyết ổn, tỳ vị khỏe, thận đủ, dù gặp thời tiết bất lợi, bệnh cũng ít dao động. Ngược lại, người khí huyết hư tổn lâu ngày, chỉ cần thời tiết thay đổi nhẹ là da đã phản ứng mạnh. 4. Vì sao bôi thuốc ngoài da chỉ giúp “êm” tạm thời? Thuốc bôi có tác dụng: - Giảm viêm - Giảm bong vảy - Làm dịu bề mặt da Nhưng không điều chỉnh được huyết và tạng phủ bên trong. Khi gặp thời tiết bất lợi: - Huyết vẫn rối loạn - Da lại tiếp tục bong vảy - Bệnh tái phát theo chu kỳ Đây là lý do nhiều bà con cảm thấy mình “chữa mãi không dứt”. 5. Nguyên tắc điều trị vảy nến theo Đông y để hạn chế tái phát theo mùa Với bác sĩ Lan, điều trị vảy nến không đặt mục tiêu “hết nhanh”, mà là ổn định lâu dài, dựa trên các nguyên tắc: - Điều hòa huyết (lương huyết, dưỡng huyết, hoạt huyết tùy thể) - Thanh nhiệt khi có huyết nhiệt - Dưỡng âm, sinh tân khi huyết táo - Kiện tỳ, bổ thận để tăng sức bền cơ thể Kết hợp điều chỉnh sinh hoạt, ăn uống, giấc ngủ Khi bên trong ổn, da sẽ: - Ít phản ứng với thời tiết - Thời gian ổn định kéo dài hơn - Mức độ tái phát nhẹ dần qua từng mùa 6. Lời nhắn của bác sĩ Lan gửi bà con vảy nến Bà con bị vảy nến đừng nghĩ bệnh “trời hành” hay “tự dưng nặng lên”. Cơ thể đang phản ứng rất logic theo quy luật của Đông y. Hiểu được vì sao bệnh tái phát theo mùa là bước quan trọng để: - Không hoang mang - Không điều trị nóng vội - Không chỉ chăm da mà quên mất gốc bên trong Vảy nến là bệnh mạn tính, cần được nhìn đúng – điều chỉnh đúng – kiên trì đủ thì bệnh mới yên bền. Bà con nào đang bị vảy nến tái phát theo mùa, có thể để lại chia sẻ bên dưới, bác sĩ Lan sẽ xem và giải thích thêm để bà con hiểu rõ thể bệnh của mình và hướng điều chỉnh phù hợp hơn. Thạc sĩ, Bác sĩ Tuyết Lan - Trung Tâm Thuốc Dân Tộc #introductions

Bị gan nhiễm mỡ nặng trong khi không rượu bia, không thuốc lá – cú sốc khiến tôi gần như sụp đổ. Tôi 42 tuổi. Và chưa bao giờ nghĩ cuộc đời mình lại lâm vào hoàn cảnh này. Tôi từng nghĩ mình sống lành mạnh hơn đa số mọi người. Sáng uống nước ép. Trưa ăn ít tinh bột. Tối ăn salad + trái cây. Tập thể dục đều. Cắt dầu mỡ. Kiêng thịt đỏ. Yến mạch mỗi sáng. Gạo lứt mỗi tối. “Tôi sống đúng”, tôi luôn tin vậy. Tôi tự hào vì giữ gìn sức khỏe. Nhưng hôm ấy trong phòng khám đông nghịt người, bác sĩ đặt tờ kết quả xét nghiệm trước mặt tôi, nhìn thẳng và hỏi một câu khiến tôi lạnh sống lưng: “Anh muốn sống thêm bao lâu?” Tôi bật cười. Một tiếng cười vô thức, đầy ngớ ngẩn. Nhưng gương mặt bác sĩ… không hề đùa. Tôi sực tỉnh. Cổ họng khô lại. Bác sĩ xoay tờ giấy, chỉ vào từng dòng chữ: - Men gan: tăng cao. - Mỡ máu: vượt xa mức nguy hiểm. - Gan nhiễm mỡ: độ 3. - Kéo theo Đường huyết và cao huyết áp. Tôi nhìn mà thấy mồ hôi rịn ra sau lưng. Tôi nhìn bác sĩ, cố tìm một tia hy vọng. Bác sĩ nói một câu khiến tôi rùng mình: “Phần lớn người bệnh gan không chết vì bia rượu. Họ chết vì… ăn uống sai cách.” Tôi như bị tạt một gáo nước lạnh vào mặt. Bác sĩ chỉ ra từng sai lầm khiến gan tôi suy: - Nước ép → quá nhiều đường, gan phải lọc liên tục. - Ăn toàn rau + ít đạm → gan thiếu nguyên liệu sửa chữa tế bào. - Gạo lứt hàng ngày → quá nhiều chất xơ khó tiêu cho gan. - Không ăn dầu mỡ → rối loạn hormone + chuyển hóa. - Tập thể dục nhiều nhưng ăn thiếu chất → gan kiệt sức. Tôi ngồi im. thấy mình ngu dại đến mức không dám nhìn lên. Bao năm qua, tôi sống sạch… Nhưng sống cực đoan. Và gan – cơ quan thầm lặng nhất – là thứ trả giá đầu tiên. Đêm đó, tôi không ngủ nổi Tôi nằm nhìn trần nhà và nghĩ mãi về câu nói của bác sĩ: “Anh muốn sống thêm bao lâu?” Tôi có vợ. Tôi có hai đứa con nhỏ. Tôi chưa muốn rời xa họ. Tôi chưa muốn trở thành gánh nặng. Nhưng nếu tôi không thay đổi… Sẽ có ngày vợ tôi đứng cạnh giường bệnh, nắm tay một người đàn ông yếu đuối mà cô ấy không còn nhận ra. Tôi không cho phép điều đó xảy ra. Tôi bắt đầu tìm kiếm lời giải cho mình, lục tung các tài liệu y khoa, hỏi các diễn đàn bệnh nhân, đọc mọi thứ có thể đọc: - người thì bảo kiêng tinh bột, - người thì nói phải ăn toàn rau, - người khác khuyên uống giấm táo, - có nơi còn dạy “thanh lọc gan” bằng nước ép cần tây mỗi ngày. Tôi làm theo đủ thứ. Và càng làm… tôi càng mệt. Da tôi vàng hơn. Người yếu hơn. Cảm giác nặng tức dưới hạ sườn phải ngày càng rõ. Tôi muốn thay đổi. Tôi muốn sống. Nhưng tôi không còn biết tin vào đâu, không biết ăn gì mới đúng, không biết cơ thể mình cần gì. Mỗi lần nhìn con gái ngủ, tôi thấy lồng ngực mình như có ai bóp lại. Tôi đã đi khám thêm ba nơi. Và câu trả lời của bác sĩ nào cũng giống nhau: “Gan yếu hơn vì ăn sai.” Nhưng ăn thế nào mới đúng? Không ai nói rõ. Tôi thực sự tuyệt vọng. Tôi thấy mình như đang chìm mà không có gì để bấu víu. Và rồi, bước ngoặt đến một cách rất tình cờ… Một buổi sáng, khi đang chờ kết quả xét nghiệm ở bệnh viện, tôi nghe hai người đàn ông ngồi cạnh nói chuyện với nhau. Một người nói: “Tôi hồi phục men gan nhờ cuốn sách trị liệu này của bác sĩ dinh dưỡng. Không phải mẹo, không phải thực đơn mạng. Mà giải thích từng cơ chế đàng hoàng.” Tôi giật mình. Lần đầu tiên sau nhiều tháng, tôi thấy trong lòng mình có một tia hy vọng. Họ nhắc đến cuốn: “Liệu Pháp Dinh Dưỡng Cho Mọi Loại Bệnh” của BS Dinh Dưỡng - Vũ Trọng Hùng Khi về nhà, tôi lập tức tìm mua. Không phải vì tin hoàn toàn. Mà vì… tôi đã hết cách rồi. Và chính cuốn sách ấy đã kéo tôi ra khỏi cuộc khủng hoảng dài nhất đời mình. Ngay từ những trang đầu tiên, tôi đã thấy choáng: - Những điều tôi làm bấy lâu – đều sai. - Những thứ tôi nghĩ tốt – đều hại gan. - Những món tôi sợ – lại là thứ gan rất cần để hồi phục. - Và mỗi thói quen “healthy” cực đoan của tôi đều được giải thích bằng cơ chế khoa học rõ ràng. Lần đầu tiên trong đời, tôi hiểu gan hoạt động thế nào, mỗi chất dinh dưỡng đi đâu, vì sao gan tôi kiệt quệ, và cách ăn để tự hồi phục. Tôi như tìm được bản đồ giữa sa mạc. Kết quả sau 3 tuần khiến tôi muốn bật khóc: Tôi ngủ sâu hơn, Đầu óc sáng hẳn ra, Bụng xẹp xuống, Người nhẹ, Da hồng trở lại, Bớt mệt, Hết đau tức hạ sườn phải. Tái khám, bác sĩ nhìn kết quả và gật đầu: “Gan đang hồi lại, các chỉ số mỡ máu, đường huyết được cải thiện” Tôi thở phào như vừa được sống thêm một cuộc đời nữa. Tôi viết bài này để nói với những ai đang giống tôi Chúng ta nghĩ mình khoẻ. Chúng ta nghĩ ăn sạch là đủ. Chúng ta nghĩ bệnh chỉ đến với người khác. Nhưng cơ thể thì không nghĩ vậy. Nó chỉ cảnh báo âm thầm… Cho đến khi không chịu đựng nổi nữa. Và đây là cuốn sách đã giữ tôi lại từ mép vực: https://www.nowlife.vn/lieu-phap-dinh-duong/?utm_source=Quang0312 👉 Liệu pháp Dinh dưỡng Cho Mọi Loại Bệnh của bác sĩ dinh dưỡng - Vũ Trọng Hùng (Phát hành chính hãng bởi NXB Lao Động) Ước gì tôi đọc nó sớm hơn. Ước gì bạn cũng không phải hối tiếc như tôi. #introductions

📍 Đường Ăn Kiêng: Ăn Ngọt Thả Ga Mà Không Lo Tăng Insulin? (Sự Thật Về "Cú Lừa" Của Vị Giác) Có bao giờ bạn tự hỏi: "Tại sao mình hít không khí thôi cũng béo?" hay "Tại sao vừa ăn xong bát phở to đùng lại thèm ngay ly trà sữa full topping?". Câu trả lời không nằm ở cái miệng của bạn, mà nằm ở một hormone quyền lực trong cơ thể mang tên Insulin. Và hôm nay, tôi sẽ giới thiệu cho các bạn những "kẻ đóng thế" hoàn hảo, những "ninja" tài ba giúp bạn đánh lừa vị giác, ăn ngọt thả ga mà Insulin vẫn nằm im thin thít, không thèm nhúc nhích. Hãy cùng nhau giải mã bí ẩn này dưới góc độ khoa học thực phẩm nhé! 🧪 🍬 Đường Kính (Sucrose): "Kẻ Hủy Diệt" Thầm Lặng Và Cú Lừa Của Tuyến Tụy Để hiểu tại sao chúng ta cần đường ăn kiêng, trước hết phải hiểu "kẻ thù" số một là ai. Khi bạn nạp đường kính (đường trắng, đường nâu, mật ong, đường phèn...) vào cơ thể, nó sẽ nhanh chóng được hệ tiêu hóa "xé nhỏ" thành Glucose và fructose, sau đó ồ ạt đi vào máu. Lúc này, cơ thể bạn sẽ hú còi báo động: "Cấp báo! Cấp báo! Đường huyết đang tăng cao quá mức quy định!". Tuyến tụy - vị tổng quản khó tính - sẽ lập tức bơm ra một lượng lớn Insulin. Hãy tưởng tượng Insulin giống như một anh shipper cần mẫn. Nhiệm vụ của anh ta là gõ cửa từng tế bào, đưa Glucose vào để tế bào đốt làm năng lượng. Nhưng khổ nỗi, nếu bạn nạp quá nhiều đường liên tục, tế bào sẽ bị "ngội thực" và quyết định "đóng cửa thả chó" (đây chính là hiện tượng Kháng Insulin). Anh shipper Insulin tội nghiệp không giao được hàng (Glucose), cũng không thể vứt hàng đi lung tung trong mạch máu được. Thế là anh ta đành phải mang Glucose đi cất vào kho dự trữ. Và buồn thay, cái kho dự trữ vô tận đó chính là... LỚP MỠ BỤNG và MỠ NỘI TẠNG của bạn đấy! 😱 Chưa hết, khi Insulin dọn dẹp đường trong máu quá nhanh, đường huyết của bạn sẽ tụt dốc không phanh (Sugar Crash). Não bộ lại hoảng loạn và gào thét đòi ăn tiếp. Đó là cái vòng luẩn quẩn: Ăn đường -> Tăng Insulin -> Tích mỡ -> Đói -> Lại ăn đường. Kết quả là bạn béo bền vững, da dẻ lão hóa nhanh chóng do phản ứng Glycation (đường hóa collagen). 🌿 Biệt Đội Giải Cứu: Erythritol & La Hán Quả (Monk Fruit) Vậy làm sao để cắt đứt cái vòng luẩn quẩn này mà cuộc đời vẫn "ngọt ngào"? Câu trả lời nằm ở việc sử dụng những chất tạo ngọt không làm tăng đường huyết (Zero Glycemic Index). Hai ứng cử viên sáng giá nhất hiện nay luôn khuyên các học viên Eat Clean, Keto hay tiểu đường sử dụng là: Erythritol và La Hán Quả (Monk Fruit). Chúng hoạt động như những "bóng ma" đi qua hệ tiêu hóa mà không để lại dấu vết. 1. Erythritol - "Kẻ Lạnh Lùng" (Theo Nghĩa Đen) Đây là một loại Rượu đường (Sugar Alcohol - Polyol), nhưng đừng lo, nó không làm bạn say đâu! Nguồn gốc: Được tìm thấy tự nhiên trong trái cây lên men như nho, lê, dưa hấu, nấm. Cơ chế "tàng hình": Erythritol có cấu trúc hóa học kỳ lạ khiến cơ thể con người không có enzyme để bẻ gãy liên kết của nó. Nó đi vào miệng, tạo vị ngọt, đi xuống ruột non, ngấm vào máu rồi... đi thẳng ra ngoài qua đường nước tiểu mà gần như không để lại chút calo nào (chỉ khoảng 0.24 calo/g so với 4 calo/g của đường kính). Chỉ số GI (Glycemic Index): Bằng 0. Tròn trĩnh con số 0! Tức là nó không làm tăng đường huyết, và Insulin hoàn toàn "mù" trước sự hiện diện của nó. Tuyến tụy của bạn được nghỉ ngơi hoàn toàn. Cảm giác thú vị: Khi nếm Erythritol tinh khiết, bạn sẽ thấy một cảm giác mát lạnh tan ngay ở đầu lưỡi (Cooling Effect). Đây là phản ứng vật lý thu nhiệt khi tinh thể hòa tan. Cảm giác này rất sảng khoái, giống như bạn đang ăn kẹo bạc hà nhẹ vậy. 2. La Hán Quả (Monk Fruit) - Vị Ngọt Từ Tiên Giới Nguồn gốc: Chiết xuất từ quả La Hán, một loại thảo dược cổ truyền phương Đông đã được dùng hàng trăm năm nay. Sức mạnh: Nó ngọt gấp 150-200 lần đường kính! Nhưng lại hoàn toàn không chứa calo (Zero Calorie). Ảo diệu chưa? Bí mật: Vị ngọt này không đến từ đường Fructose hay Glucose, mà đến từ các hợp chất chống oxy hóa gọi là Mogrosides. Vì vậy, nó không chỉ không tăng đường huyết mà còn giúp chống viêm, thanh nhiệt. Hương vị: Khác với đường hóa học (như Aspartame hay Saccharin) thường có vị đắng gắt, La Hán Quả có hậu vị ngọt thanh, hơi giống cam thảo, rất thơm và đầm. 👨‍🍳 Ứng Dụng Thực Tế Trong Bếp Dùng Sao Cho Chuẩn?" Nhiều bạn mua đường ăn kiêng về hăm hở nấu nướng, rồi thất vọng tràn trề vì nêm nếm thấy "kỳ kỳ", bánh thì không nở, thịt kho thì trắng bệch. Đó là do các bạn chưa hiểu tính chất Vật Lý và Hóa Học của chúng! Mình sẽ chia sẻ bí quyết để các bạn làm chủ hai loại đường này như một chuyên gia thực thụ: 1. Trong Pha Chế Đồ Uống (Cà Phê, Trà, Smoothie) Vấn đề: Erythritol dạng hạt tinh thể khá khó tan trong nước lạnh. Nếu bạn cho trực tiếp vào ly trà đá, nó sẽ lắng cặn dưới đáy lạo xạo rất khó chịu. Giải pháp: Hãy dùng Đường La Hán Quả dạng lỏng hoặc nấu Erythritol thành dạng Siro (Syrup) trước. Tỷ lệ 1 đường : 1 nước, đun sôi nhẹ cho tan hết rồi cất tủ lạnh dùng dần. Hương vị: Vị ngọt của La Hán Quả cực kỳ hợp với cà phê và trà đen, nó cân bằng vị đắng và chát tốt hơn đường kính, tạo ra hậu vị sâu và êm ái. 2. Trong Làm Bánh (Baking) - Đây Là Cả Một Bầu Trời Khoa Học Cấu trúc: Đường kính không chỉ tạo ngọt, nó còn tạo độ ẩm (hút nước), tạo màu nâu (Maillard reaction) và tạo độ xốp cho bánh. Erythritol làm tốt việc tạo độ xốp nhưng KHÔNG giữ ẩm tốt và KHÔNG hóa nâu đẹp như đường. Lưu ý: Nếu làm bánh bông lan (Sponge cake) hay Muffin, hãy dùng Erythritol dạng bột mịn (Powdered) để bánh mềm hơn. Nếu dùng dạng hạt to, bánh sau khi nướng để nguội sẽ có hiện tượng "lại đường" (kết tinh lại), ăn sẽ thấy lạo xạo như có cát. Tuyệt đối không: Đừng cố làm món Flan Caramel hay kẹo cứng bằng 100% Erythritol. Nó sẽ không bao giờ chuyển sang màu nâu cánh gián đẹp mắt mà sẽ kết tinh lại thành tảng cứng ngắc khi nguội. Muốn làm Caramel Healthy? Bạn cần phải dùng thêm chất xơ (như Inulin) hoặc Allulose (một loại đường hiếm khác) để hỗ trợ. 3. Trong Nấu Ăn Mặn (Kho, Xào, Nướng) Màu sắc: Đây là sai lầm kinh điển! Các bà nội trợ hay dùng đường để thắng nước màu (nước hàng) kho thịt. Erythritol và La Hán Quả KHÔNG THỂ thắng nước màu được. Nếu bạn cố đun, nó sẽ bốc khói khét lẹt mà vẫn trắng tinh hoặc đen thui chứ không ra màu cánh gián. Giải pháp: Hãy dùng đường ăn kiêng để tạo vị ngọt thôi. Còn màu sắc? Hãy nhờ cậy đến Nước tương đen (Dark Soy Sauce), bột điều màu hoặc chút nước hàng dừa (chấp nhận một lượng carb cực nhỏ không đáng kể). Vị giác: Khi nêm canh chua hay nước mắm chấm, hãy nêm từ từ. Vị ngọt của đường ăn kiêng thường đến chậm hơn đường kính nhưng lưu lại lâu hơn. Đừng nêm ào ào kẻo ngọt "gắt cổ" nhé! 💬 Lời Nhắn Nhủ Các bạn ạ, "Cai nghiện" đường kính là món quà tuyệt vời nhất, sang chảnh nhất mà bạn có thể tặng cho cơ thể mình. Khi Insulin được kiểm soát, bạn sẽ thấy mình không còn những cơn đói cồn cào vô lý, da dẻ sáng hơn, mụn giảm đi và năng lượng ổn định suốt cả ngày. Đừng để vị giác đánh lừa bộ não. Hãy ăn ngọt một cách thông minh, khoa học và sành điệu. Bạn hoàn toàn có thể thưởng thức một ly trà sữa béo ngậy hay một chiếc bánh quy giòn tan mà không hề cảm thấy tội lỗi với vòng eo của mình. Đó chính là sự tự do trong ẩm thực! "Sức khỏe không đến từ những gì bạn làm thỉnh thoảng, mà đến từ những gì bạn làm hàng ngày. Thay đổi hũ đường trong bếp là thay đổi cả cuộc đời sức khỏe của bạn." Hẹn gặp lại các bạn ở bài chia sẻ tiếp theo!

Người tiểu đường hãy làm những điều này vào ngày tết 🎯 1. Ăn đúng giờ, đừng bỏ bữa Vì sao quan trọng? Bỏ bữa → hạ đường huyết → sau đó ăn bù quá nhiều → tăng đường huyết vọt cao. Sự dao động lớn này làm tăng stress oxy hóa và tổn thương mạch máu. Cách làm thực tế • Duy trì 3 bữa chính + 1–2 bữa phụ nhẹ • Nếu đi chúc Tết: mang theo hạt, sữa không đường, hoặc sữa hạt ít carb 🍚 2. Kiểm soát tinh bột “ẩn” Ngày Tết, tinh bột không chỉ đến từ cơm/bánh chưng mà còn từ: • Bánh mứt • Nho khô, trái cây sấy • Nước ngọt, trà sữa • Giò chả (thường có tinh bột pha) Nguyên tắc vàng 👉 Chọn 1 nguồn tinh bột chính/bữa, không ăn chồng nhiều loại. 🍗 3. Ưu tiên protein & rau trước Bằng chứng khoa học Ăn rau + protein trước tinh bột giúp giảm đỉnh đường huyết sau ăn (postprandial glucose spike). Nghiên cứu đăng trên Diabetes Care cho thấy thứ tự ăn có thể giảm tăng glucose sau ăn tới 20–30%. Ứng dụng • Rau → đạm (cá, thịt nạc, đậu phụ) → tinh bột • Giảm cảm giác thèm ăn tiếp 🍰 4. Không “kiêng tuyệt đối”, hãy ăn thông minh Cấm đoán quá mức thường dẫn tới ăn bù. Chiến lược hợp lý • Chỉ thử 1–2 miếng nhỏ món ngọt • Ăn sau bữa chính, không ăn lúc đói • Không ăn liên tục nhiều lần trong ngày 🚶 5. Đi bộ sau ăn – thuốc hạ đường huyết tự nhiên Hiệu quả đã được chứng minh Đi bộ 10–20 phút sau ăn giúp cơ sử dụng glucose độc lập insulin → giảm đường huyết sau ăn. Gợi ý dễ áp dụng ngày Tết • Đi bộ chúc Tết • Phụ dọn dẹp, rửa chén • Tránh nằm hoặc ngồi lâu sau ăn 🍺 6. Cẩn trọng với rượu bia Nguy cơ kép • Có thể gây hạ đường huyết muộn • Đồng thời làm tăng triglyceride & gan nhiễm mỡ Nếu uống • Không uống khi đói • Giới hạn lượng nhỏ • Theo dõi đường huyết sát hơn 💧 7. Uống đủ nước Mất nước → glucose máu tăng cao hơn → tăng nguy cơ biến chứng cấp. 👉 30–35 ml nước/kg cân nặng/ngày (trung bình 1.8–2.2 lít) #introductions